Portugal na de NHR: Wat er blijft en wat er is veranderd

De NHR-regeling was de fiscale ruggengraat voor veel internationale nieuwkomers in Portugal. De vrijstelling van buitenlandse inkomsten en het tarief van 20 % op bepaalde Portugese inkomsten maakten de locatie ook aantrekkelijk voor ondernemers die niet aan specifieke sectorvereisten voldeden. Met het einde van de NHR valt deze basis weg. Wie nu naar Portugal verhuist, valt zonder IFICI-kwalificatie onder de reguliere progressieve inkomstenbelasting tot 48 %.

De IFICI (Incentivo Fiscal à Investigação Científica e Inovação) is de opvolger van de NHR, maar met een aanzienlijk beperkter bereik. Het is gekoppeld aan bepaalde functies en soorten instellingen, zoals onderzoek, gecertificeerde startups, door AICEP of IAPMEI als relevant erkende bedrijven en een lijst van hooggekwalificeerde beroepen. De vlaktaks van 20 % blijft, maar de groep rechthebbenden is flink gekrompen. Zelfstandige ondernemers, adviseurs, e-commerce-exploitanten of digital nomads vallen hier doorgaans buiten, tenzij zij bijvoorbeeld bestuurder van een gecertificeerde startup zijn.

Aan de zakelijke kant ligt het standaardtarief van de vennootschapsbelasting sinds 2026 op 19 % (2027: 18 %, vanaf 2028: 17 %). Met Municipal Surcharge en de gestaffelde State Surcharge op het deel van de winst boven EUR 1,5 miljoen loopt het marginale tarief op tot 29,5 %. Dat is aanzienlijk hoger dan de effectieve 5 % in Malta via het restitutiesysteem. Voor holdings biedt Portugal weliswaar een deelnemingsvrijstelling (Participation Exemption), maar dat alleen maakt de locatie voor operationele bedrijven niet aantrekkelijker.

Een punt dat in veel vergelijkingen wordt weggelaten: de bureaucratie in Portugal blijft ondanks verbeteringen een uitdaging. Overheidsprocessen verlopen overwegend in het Portugees, en wachttijden voor NIF-nummers en verblijfsvergunningen kunnen oplopen tot enkele maanden. Malta biedt hier met Engelstalige instanties en voorspelbare doorlooptijden een praktisch voordeel.

Portugal blijft een aantrekkelijke locatie als fiscale planning niet het primaire motief is. Wie voor Portugal kiest vanwege de levenskwaliteit, het klimaat en de cultuur, en toch al bereid is de reguliere Portugese belastingen te betalen, vindt er een uitstekende woonplaats. Ook voor crypto-investeerders met een lange beleggingshorizon kan Portugal dankzij de belastingvrijstelling na 365 dagen aanhouden interessant blijven. En voor gekwalificeerde wetenschappers of tech-professionals die in aanmerking komen voor de IFICI, biedt het tarief van 20 % nog steeds een voordeel.

Malta is de stabielere keuze voor ondernemers die een voorspelbare belastingstructuur zoeken die niet afhankelijk is van strikte beroepskwalificaties. Het restitutiesysteem met effectief 5 % vennootschapsbelasting staat open voor alle sectoren. Het Residence Programme met 15 % op naar Malta overgemaakte buitenlandse inkomsten is niet beperkt tot bepaalde beroepen. En het actieve belastingverdrag met Nederland biedt rechtszekerheid bij emigratie.

Voor Nederlandse ondernemers met deelnemingen in Nederland of lopende zaken binnen de EU bieden beide locaties EU-toegang. Maar Malta combineert deze EU-toegang met een aanzienlijk lagere effectieve belastingdruk op bedrijfsniveau en een bredere toegang tot speciale programma's voor natuurlijke personen. Wie een operationeel bedrijf wil oprichten en echte substance wil opbouwen, vindt in Malta de betere combinatie van belastingvoordeel, efficiënte overheid en internationale infrastructuur.

Wij adviseren regelmatig cliënten die al in Portugal wonen of van wie de NHR-status is verlopen, en die nu onderzoeken of Malta de betere langetermijnoptie is. Een verhuizing van Portugal naar Malta is binnen de EU relatief eenvoudig, maar vereist een zorgvuldige fiscale planning.

Centrale vragen daarbij zijn: Wanneer eindigt de onbeperkte belastingplicht in Portugal? Zijn er exit tax-regelingen die bij vertrek van toepassing zijn? Hoe wordt de overgang van de bedrijfsstructuur vormgegeven? Portugal heft onder bepaalde voorwaarden een belasting op ongerealiseerde vermogenswinsten bij vertrek. De exacte gevolgen hangen af van de individuele vermogensportefeuille en de verblijfsduur.

Het proces van een overstap volgt een vast patroon: analyse van de fiscale uitgangspositie in Portugal, planning van de Maltese structuur (bedrijfsoprichting, restitutie-setup, verblijfsvergunning), gecoördineerde verhuizing met fiscale begeleiding in beide jurisdicties en het opzetten van de doorlopende begeleiding in Malta. In een gratis eerste adviesgesprek kunnen we inschatten of een overstap voor uw situatie economisch zinvol is.